Szklanka mleka

Jesteś tu: » Strona startowa » Programy » Szklanka mleka

Program „Szklanka mleka” w szkole
 

 
Podstawa prawna:
 
· Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (t.j. Dz.U. 2009 r. Nr 11 poz. 65),
· Ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2009 r. Nr 97 poz. 799 ze zm.),
· Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłacania dopłaty krajowej oraz szczegółowego zakresu kontroli wykorzystania tej dopłaty (Dz.U. z 2007 r. Nr 147 poz. 1039 ze. zm.),
· Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 listopada 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłacania dopłaty krajowej oraz szczegółowego zakresu kontroli wykorzystania tej dopłaty (Dz.U. z 2009 r. Nr 201 poz. 1545),
· Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2012 r. w sprawie wysokości środków finansowych przeznaczonych na wypłatę dopłaty krajowej w roku szkolnym 2012/2013 (Dz.U. z 2012 r. poz. 716),
· Rozporządzenie Komisji (WE) nr 657/2008 z dnia 10 lipca 2008 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do pomocy wspólnotowej na rzecz dostarczania mleka i niektórych przetworów mlecznych dla uczniów w instytucjach oświatowych (Dz.Urz. L 183/17).
 
Założenia i cele programu
 
Program „Szklanka mleka” realizowany jest w krajach Unii Europejskiej od lat 80., a w Polsce od 2004 r., na podstawie przepisów Ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Administratorem programu jest Agencja Rynku Rolnego (ARR), a jego obsługą zajmują się oddziały terenowe Agencji. Adresatami przedsięwzięcia są wszystkie placówki oświatowe: przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne, z wyjątkiem szkół wyższych.
 
Głównym celem programu jest zachęcenie dzieci i młodzieży do spożywania mleka i jego przetworów, promowanie zasad zdrowego odżywiania, kształtowanie dobrych nawyków żywieniowych oraz edukacja w zakresie wartości odżywczych mleka i jego przetworów.
 
Jak podaje ARR, realizacja ww. celów ma skutecznie przeciwdziałać:
 
· rosnącemu problemowi nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży,
· wzrostowi zachorowań na choroby cywilizacyjne, spowodowanemu nieodpowiednią dietą, wynikającą m.in. z braku ukształtowania w młodym wieku prawidłowych nawyków żywieniowych,
· spadkowi spożycia mleka i jego przetworów wśród dzieci i młodzieży.
 
Finansowanie programu

Podstawę finansowania programu „Szklanka mleka” stanowią środki unijne. Ponadto szkoły mogą ubiegać się o dodatkowe dofinansowanie. Szkoła podstawowa może uzyskać dofinansowanie z budżetu krajowego (tzw. dopłata krajowa od września 2006 r.), a przedszkola i gimnazja z Funduszu Promocji Mleka (od 2006 r.). Przykładowo, w roku szkolnym 2011/2012 na program przekazano 118 mln zł z budżetu krajowego, z UE ok. 40 mln zł, zaś z Funduszu Promocji Mleka ok. 5 mln zł. W roku szkolnym 2012/2013 na wypłatę dopłaty krajowej Rada Ministrów przeznaczyła, podobnie jak w roku wcześniejszym, 118 mln zł. Dzięki dofinansowaniu uczniowie mają dostęp do mleka i produktów mlecznych po znacznie niższych cenach.
 
Natomiast, zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłacania dopłaty krajowej oraz szczegółowego zakresu kontroli wykorzystania tej dopłaty, uczniowie szkół podstawowych otrzymują mleko białe bezpłatnie, a produkty mleczne smakowe są im udostępniane po niższej cenie, określanej każdego roku w rozporządzeniu wydawanym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (w roku szkolnym 2012/2013 do jogurtów bezsmakowych lub smakowych zawierających co najmniej 1 proc. tłuszczu dopłata wynosiła 3,68 zł/l).
 
Bezpłatne mleko białe i inne produkty mleczne smakowe w niższych cenach uczniowie szkół podstawowych otrzymują trzy razy w tygodniu w ilości maksymalnej 0,25 l na ucznia na dzień. Program obejmuje okres od 1 października do 31 maja danego roku szkolnego, z wyłączeniem ferii i przerw świątecznych. Jeżeli w szkołach podstawowych podjęta zostanie decyzja o spożywaniu wskazanych wyżej produktów częściej niż trzy razy w tygodniu, wówczas rodzice będą do nich dopłacać.
 
Procedura przystąpienia do programu

Szkoły mogą przystąpić do programu w każdym czasie roku szkolnego i to one decydują, czy dzieci będą piły mleko (lub otrzymywały jego ekwiwalent) w ramach programu. Dyrektor szkoły wraz z jej organami może podjąć decyzję o przystąpieniu do programu i przedstawić rodzicom swoją decyzję lub też podjąć ją wspólnie z rodzicami i uczniami szkół, którzy o akcji wypowiedzą się, wypełniając ankietę. Ankieta może zawierać pytania dotyczące tego, ile razy w tygodniu dzieci powinny otrzymywać mleko, czy ma to być mleko białe lub smakowe czy też inny produkt, jaką kwotę rodzice mogą dopłacać do produktów mlecznych smakowych oraz gdzie i o jakiej porze produkty mają być spożywane. W przypadku podjęcia pozytywnej decyzji dyrektor szkoły musi zapewnić odpowiednie miejsce do przechowywania produktów mlecznych, ustalić dokładnie kiedy, w jakich godzinach, gdzie oraz przez kogo produkty te będą wydawane dzieciom.
 
Najprostszym sposobem na dołączenie do programu (na dany rok szkolny) jest podpisanie przez szkołę umowy z zatwierdzonym i nadzorowanym przez Agencję Rynku Rolnego dostawcą z danego województwa (lista dostawców dostępna jest na stronie internetowej ARR). Po podpisaniu umowy dostawca przejmuje na siebie wszelkie formalności związane z uczestnictwem w akcji, tj. dokonuje zarejestrowania szkoły jako uczestnika programu, a po złożeniu przez szkołę zamówienia dostarcza produkty w terminach określonych w umowie.

Jeżeli szkoła podstawowa chce sama organizować dostawy produktów mlecznych do swej siedziby, musi najpierw dokonać rejestracji na stronie ARR poprzez złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku o zatwierdzenie jej uczestnictwa jako wnioskodawcy w mechanizmie dopłat do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych. Następnie, w terminie 30 dni od dnia dokonania rejestracji, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego ARR wystawia szkole informację o zatwierdzeniu jej uczestnictwa w mechanizmie dopłat do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych. Dopłaty unijne obowiązują od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydano zatwierdzenie.

Kolejnym krokiem, aby szkoła mogła uzyskać dopłatę unijną, jest konieczność przesłania do właściwego oddziału terenowego ARR prawidłowego i kompletnego wniosku o zapłatę kwoty należnej z tytułu dopłaty do mleka i przetworów mlecznych spożytych przez uczniów wraz z odpowiednimi załącznikami (w szczególności kserokopie faktur za zakupione mleko i przetwory mleczne, potwierdzone za zgodność z oryginałem przez osobę uprawnioną do reprezentowania szkoły). ARR dokonuje wypłaty wnioskowanej kwoty nie później niż trzy miesiące od daty zarejestrowania prawidłowo złożonego wniosku.

W sytuacji, gdy szkoła podstawowa oprócz dopłaty unijnej chce uzyskać również dofinansowanie z budżetu państwa, tzw. dopłatę krajową, musi ona w terminie do 30 czerwca dostarczyć do właściwego miejscowo dyrektora oddziału terenowego ARR wniosek zawierający zapotrzebowanie na środki finansowe, ze wskazaniem wielkości planowanych dostaw oraz stawek dopłat. Następnie dyrektorzy oddziałów terenowych ARR, w terminie do 31 sierpnia, podejmują decyzję o przyznaniu danemu podmiotowi wnioskowanej dotacji, wskazując limit przyznanych mu środków finansowych na dany rok szkolny. Dopłata obowiązuje od 1 października do 31 maja danego roku szkolnego.
 
Wszelkie szczegółowe informacje dotyczące uzyskania dopłaty krajowej Agencja zawarła w dokumencie „Warunki uzyskania dopłaty krajowej do spożycia mleka i przetworów mlecznych w szkołach podstawowych”. Dokument został zamieszczony na stronie internetowej ARR: www.arr.gov.pl w zakładce „Szklanka mleka”.
 
Produkty otrzymywane w ramach programu nie mogą być jednym ze składników posiłków przygotowywanych dla uczniów, np. mleko nie może być używane do przygotowania budyniu czy ryżu na mleku. Możliwe jest natomiast dodawanie do mleka płatków kukurydzianych, musli, kakao instant czy kawy instant, albowiem nie wymagają one obróbki cieplnej, a ich podgrzewanie jest dopuszczalne przez przepisy unijne.
 
Obowiązki szkół
 
Szkoły biorące udział w programie „Szklanka mleka” zobowiązane są w szczególności do:
 
· wydawania uprawnionym uczniom na terenie placówki oświatowej mleka oraz przetworów mlecznych w maksymalnej ilości 0,25 l dziennie na jednego ucznia, przez trzy dni nauki szkolnej w tygodniu, w okresie od 1 października do 31 maja (w przypadku dopłaty krajowej),
· wydawania uprawnionym dzieciom na terenie placówki oświatowej mleka/przetworów mlecznych w maksymalnej ilości 0,25 l dziennie na jednego ucznia w ciągu jednego dnia nauki szkolnej w roku szkolnym (dotyczy szkół niekorzystających z dopłaty krajowej),
· przechowywania dokumentacji związanej z mechanizmem finansowania projektu przez okres min. pięciu lat (np.: faktur za mleko i przetwory mleczne, dokumentów dotyczących potwierdzeń dostaw mleka i przetworów mlecznych, dokumentów zapłaty za mleko i przetwory mleczne przez uczniów – w przypadku, gdy uczniowie płacą za mleko i jego przetwory, dokumentacji dotyczącej realizacji zajęć́ szkolnych w roku szkolnym oraz dokumentacji potwierdzającej liczbę dzieci uczestniczących w programie, umów zawartych z dostawcą/organizacją na dostawy mleka i przetwory mleczne),
· poddania się wszelkim kontrolom i czynnościom sprawdzającym, przeprowadzanym przez komórki organizacyjne pionu kontrolnego Agencji Rynku Rolnego oraz inne upoważnione instytucje, w celu dokonania oceny należytego przestrzegania warunków realizacji mechanizmu finansowania projektu oraz dotyczących go przepisów krajowych i UE, w szczególności kontrolom dokumentacji i kontrolom fizycznym,
· umieszczenia w swojej siedzibie plakatu europejskiego programu dopłat do spożycia mleka w szkołach, informującego, że spożycie mleka i przetworów mlecznych w danej placówce jest dotowane przez Unię Europejską.

Agencja Rynku Rolnego może przeprowadzić kontrolę w celu stwierdzenia, czy szkoła w prawidłowy sposób uczestniczy w programie, wykorzystując dopłatę krajową i unijną. Podczas kontroli sprawdzeniu podlega w szczególności:
 
· przechowywana dokumentacja,
· prawidłowość́ wykorzystania mleka i przetworów mlecznych w ramach mechanizmu dopłaty krajowej,
· spełnienie innych wymagań określonych w przepisach krajowych i UE (np. dostarczanie do szkoły mleka i przetworów mlecznych określonej jakości).
 
Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzone zostanie, że szkoła otrzymała dopłatę krajową do większej ilości mleka i przetworów mlecznych niż wynika to z dokumentów przedstawionych do kontroli, placówka zobowiązana jest do zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranej kwoty dopłaty krajowej, łącznie z odsetkami. Po zakończeniu kontroli sporządzany jest przez kontrolującego raport w dwóch egzemplarzach, po jednym dla jednostki kontrolowanej i właściwego oddziału terenowego ARR. Raport powinien być podpisany przez osobę przeprowadzającą kontrolę oraz osobę uprawnioną do reprezentowania szkoły.
 
Korzyści z uczestnictwa w programie
 
Szkoła jako miejsce, w którym dziecko spędza dużo swojego czasu, odgrywa bardzo istotną rolę w kształtowaniu i propagowaniu tak ważnych idei jak właściwe odżywianie czy prowadzenie zdrowego trybu życia. Uczestnicząc w programie, placówka daje świadectwo swojego zaangażowania w proces prawidłowego rozwoju uczniów i wykształcania dobrych nawyków żywieniowych, które będą procentowały w ich dorosłym życiu. Na początku działania programu „Szklanka mleka” udział placówek w przedsięwzięciu był niewielki (ok. 4,4 tys.), ale już od roku szkolnego 2007/2008 Polska stała się liderem wśród krajów Unii Europejskiej pod względem ilości mleka i przetworów mlecznych dostarczanych do szkół i przedszkoli w ramach akcji. W latach 2010–2012 z programu skorzystało ok. 14,5 tys. placówek i 2,4 mln dzieci. Największym zainteresowaniem wśród uczniów, zarówno w roku szkolnym 2010/2011, jak i 2011/2012, cieszyło się mleko białe (ok. 82 proc.), mleko smakowe (ok. 16 proc.) oraz jogurty i sery (ok. 2 proc.). Szacuje się, że dzięki zaangażowaniu placówek oświatowych w akcję od początku jej trwania dzieci uczęszczające do szkół i przedszkoli wypiły ponad miliard szklanek mleka.


 

Opracowanie: szkolnastrona.pl