Owoce w szkole

Jesteś tu: » Strona startowa » Programy » Owoce w szkole


Program „Owoce w szkole”

 

Podstawa prawna:

· Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych,
· Rozporządzenie Rady (WE) nr 13/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej oraz (WE) nr 1234/2007 ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych w celu ustanowienia programu „Owoce w szkole”,
· Rozporządzenie Komisji (WE) nr 288/2009 z dnia 7 kwietnia 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do pomocy wspólnotowej przeznaczonej na dostarczanie dzieciom w placówkach oświatowych owoców i warzyw świeżych i przetworzonych oraz produktów z bananów w ramach programu „Owoce w szkole”,
· Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 633),
· Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 sierpnia 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu zadań realizowanych przez Agencję Rynku Rolnego związanych z wdrożeniem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej programu „Owoce w szkole” (Dz.U. z 2011 r. Nr 168 poz.1012 ze zm.),
· Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie sposobu realizacji środków towarzyszących służących zapewnieniu skutecznego wykonania programu „Owoce w szkole” (Dz.U. z 2011 r. Nr 103 poz. 594).

Założenia, cele i źródła finansowania programu

Program „Owoce w szkole” skierowany jest do najmłodszych uczniów, tj. uczniów klas I–III szkoły podstawowej i ogólnokształcących szkół muzycznych pierwszego stopnia. Trwa on od roku szkolnego 2010/2011, zaś według początkowych założeń autorów akcji okres od 28 stycznia 2013 r. do 14 czerwca 2013 r. jest ostatnim okresem, kiedy szkoły podstawowe mogą do niego przystąpić.

Program jest kolejnym, obok akcji „Szklanka mleka”, projektem mającym na celu propagowanie zdrowych nawyków żywieniowych wśród najmłodszych poprzez zwiększenie spożycia owoców i warzyw przez dzieci. Dzięki udziałowi szkół akcja może dotrzeć do jak najszerszego kręgu dzieci, a poprzez realizowane przez szkołę działania wpływać na szerzenie edukacji żywieniowej zarówno wśród dzieci, jak i ich rodziców.

Dzięki programowi uczniowie mogą otrzymywać jabłka, gruszki, truskawki, marchew, rzodkiewki, paprykę słodką, soki owocowe, warzywne lub owocowo-warzywne (ogólnie nazywane w programie owocami i warzywami).

Program finansowany jest ze środków pochodzących z Unii Europejskiej oraz z budżetu krajowego. Dzięki współfinansowaniu akcji przez państwo polskie każdy uczeń klas I–III ma zapewniony dostęp do owoców i warzyw w szkole, a rodzice nie muszą do tego dopłacać.
 
Sposób udostępniania owoców i warzyw

Produkty udostępniane dzieciom zostały podzielone na dwie grupy:

· owoce lub przetwory owocowe: jabłko o wadze co najmniej 150 g, gruszka o wadze co najmniej 150 g, truskawki o wadze co najmniej 100 g (nieobowiązkowo), sok owocowy o pojemności od 0,2 do 0,33 l,
· warzywa lub przetwory warzywne: marchew o wadze co najmniej 60 g, papryka słodka o wadze co najmniej 60 g (nieobowiązkowo), rzodkiewki o wadze co najmniej 60 g, sok warzywny lub owocowo-warzywny o pojemności od 0,2 do 0,33 l.

Porcje owoców i warzyw udostępniane są dzieciom w dziesięciu wybranych tygodniach, w ilości co najmniej dwóch porcji tygodniowo. Jedna porcja składa się z jednego produktu z każdej z grup. Soki owocowe nie mogą być udostępniane w tej samej porcji z sokami warzywnymi lub owocowo-warzywnymi.

Produkty przeznaczone dla dzieci nie mogą zawierać dodatku tłuszczów, cukrów, soli lub substancji słodzących. Owoce i warzywa przekazywane najmłodszym uczniom muszą być podawane w stanie gotowym do bezpośredniego spożycia, tj. świeże, czyste, wystarczająco rozwinięte i odpowiednio dojrzałe. Jabłka i gruszki podaje się w całości. Jeżeli truskawki, marchew, rzodkiewkę i paprykę podaje się w częściach, to nie mogą one pochodzić z owoców i warzyw psujących się i niezdatnych do spożycia. Nie jest możliwe udostępnianie dzieciom mieszanek warzywnych.

Szkoła nie może przyjąć owoców i warzyw, które nie spełniają wymagań jakościowych i budzą wątpliwości co do ich świeżości i przydatności do spożycia.

Porcje mogą być udostępniane uczniom tylko na terenie szkoły, w trakcie zajęć szkolnych, z wyłączeniem przerw.

Procedura przystąpienia

Szkoła podstawowa może przystąpić do programu po uprzednim złożeniu w oddziale terenowym Agencji Rynku Rolnego zgłoszenia na ustalonym przez ARR formularzu uczestnictwa w programie, w terminie do 9 listopada 2012 r. Następnie, po publikacji listy szkół zgłoszonych do udziału w programie, szkoła podstawowa zawiera z zatwierdzonym dostawcą umowę nieodpłatnego dostarczania owoców i warzyw do szkoły podstawowej w ramach programu „Owoce w szkole”.

Aby natomiast szkoła mogła przystąpić do programu bez pośrednictwa dostawcy, musi złożyć w ww. terminie wniosek o zatwierdzenie jej uczestnictwa w programie (chyba że w roku poprzednim uczestniczyła w programie jako zatwierdzona szkoła), uzyskać zatwierdzenie dyrektora oddziału terenowego ARR i samodzielnie pozyskiwać i udostępniać owoce i warzywa dzieciom z klas I–III oraz wnioskować do Agencji Rynku Rolnego o pomoc finansową.
 
Obowiązki szkoły

Szkoła podstawowa, która przystąpiła do programu, zobowiązana jest w szczególności do:

· zapoznania się i przestrzegania warunków uczestnictwa w programie oraz innych przepisów unijnych i krajowych,
· odbierania owoców i warzyw od zatwierdzonych dostawców,
· bezpłatnego udostępniania owoców i warzyw dzieciom, zgodnie z obowiązującym sposobem udostępniania,
· każdorazowego sprawdzenia ilości i jakości dostarczonych poszczególnych rodzajów owoców i warzyw,
· zapewnienia prawidłowego wykorzystania produktów finansowanych w ramach programu, zgodnie z zasadami określonymi w stosownych przepisach UE i krajowych, w tym zapewnienia, że porcje owoców i warzyw, które zostaną objęte wnioskiem o pomoc, zostaną spożyte przez dzieci z klas I–III szkół podstawowych,
· zakupu owoców i warzyw oraz udostępnienia ich dzieciom co najmniej dwa razy w tygodniu, zgodnie z obowiązującym sposobem udostępniania, w tym m.in. w zakresie częstotliwości dostaw, rodzaju, ilości i jakości produktów, z opublikowaną przez ARR informacją o łącznej liczbie porcji owoców i warzyw otrzymywanych przez jedno dziecko w danym okresie udostępniania oraz oświadczeniem zatwierdzonej szkoły podstawowej,
· zapewnienia prawidłowego wykorzystania owoców i warzyw w ramach programu, tj. zapewnienia, że:

o będą one spożywane w trakcie zajęć szkolnych, na terenie szkoły podstawowej wyłącznie przez dzieci z klas I–III, których rodzice lub opiekunowie prawni wyrazili zgodę na udział w programie oraz w prowadzonej ocenie programu,
o nie będą one spożywane na przerwach, podczas których dzieciom uczestniczącym w programie wydawane są regularne posiłki, np. obiady;

· prowadzenia dokładnej ewidencji zawierającej:

o liczbę uczniów uczestniczących w programie,
o ilość poszczególnych rodzajów owoców i warzyw oraz daty ich zakupu i udostępniania;

· prowadzenia dokumentacji, w tym magazynowej oraz księgowej, dotyczącej działań związanych z zakupem i udostępnianiem owoców i warzyw w ramach programu „Owoce w szkole”, zawierającej m.in. faktury VAT, rachunki lub inne dokumenty finansowo-księgowe potwierdzające koszt zakupionych owoców i warzyw; dokumenty te powinny zawierać wyszczególnioną cenę każdego udostępnionego produktu oraz stosowne pokwitowanie lub dowód płatności,
· przeprowadzenia w ramach realizacji programu działań towarzyszących o charakterze edukacyjnym (przynajmniej dwa zajęcia w każdym semestrze roku szkolnego),
· umieszczenia w widocznym miejscu, w pobliżu głównego wejścia do budynku szkoły, europejskiego plakatu informującego, że spożycie owoców i warzyw jest dofinansowane przez Unię Europejską,
· przechowywania dokumentacji związanej z programem „Owoce w szkole” przez okres minimum pięciu lat, w tym deklaracji rodziców/opiekunów prawnych wyrażających zgodę na udział dzieci w programie i prowadzonej ocenie programu oraz dokumentacji związanej z przeprowadzeniem działań towarzyszących o charakterze edukacyjnym,
· zwrotu nienależnie lub nadmiernie wypłaconej kwoty pomocy wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych,
· poddania się kontroli przeprowadzanej przez ARR podczas trwania programu.

Zajęcia edukacyjne

Jeżeli szkoła podstawowa przystąpi do programu, to – zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie sposobu realizacji środków towarzyszących służących zapewnieniu skutecznego wykonania programu „Owoce w szkole” – dyrektor musi zapewnić zrealizowanie w niej co najmniej dwóch zajęć w semestrze informujących o zdrowych nawykach żywieniowych – w ramach edukacji przyrodniczej lub wychowania fizycznego. Inne zajęcia, jakie mogą być podjęte przez szkołę, to:

· zamieszczanie na stronie internetowej szkoły treści informujących uczniów o zdrowych nawykach żywieniowych,
· organizowanie pracy w ogrodzie – w ramach edukacji przyrodniczej lub wychowania fizycznego, co najmniej raz w semestrze,
· zorganizowanie wycieczki do gospodarstwa rolnego lub zakładu przetwórstwa owoców i warzyw – w ramach edukacji przyrodniczej, co najmniej raz w etapie edukacyjnym,
· stosowanie innych sposobów upowszechniania informacji o programie „Owoce w szkole” poprzez organizowanie wystaw, przygotowywanie prezentacji lub wydawanie gazetek.

Zajęcia takie mogą być realizowane przy współudziale nauczycieli oraz rodziców dzieci uczestniczących w programie.

Informację o rodzaju i formie przeprowadzonych działań towarzyszących w roku szkolnym 2012/2013 szkoła musi przekazać do właściwego miejscowo dyrektora oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARR, w terminie do 31 października 2013 r.

Ocena programu

Przeprowadzona przez Instytut Żywności i Żywienia ocena programu realizowanego w roku szkolnym 2010/2011, w której udział wzięli uczniowie klas trzecich, rodzice i nauczyciele, wykazała wzrost częstotliwości spożywania owoców i warzyw (w dużej mierze dzięki temu, że były darmowe). Akcja wyraźnie zachęciła dzieci unikające wcześniej tych produktów do ich jedzenia i rzadszego sięgania po słodycze. 88 proc. rodziców oceniło program jako bardzo dobry lub dobry.

Instytut Żywności i Żywienia wskazał, że edukacja żywieniowa rodziców jest niezwykle istotna, gdyż dokonywane przez nich wybory, wspólne spożywanie posiłków oraz dostępność w domu określonych produktów kształtują nawyki dzieci.

Jak podaje ARR, w każdym roku rosła liczba placówek uczestniczących w programie. Należy zatem mieć nadzieję, że dla dobra dzieci i w celu promowania wśród nich właściwych postaw żywieniowych będzie on kontynuowany.

 

Opracowanie: szkolnastrona.pl